r.

 

OŚWIETLENIE XENON - LED

 

 

 

 

 

 

 

Co to są xenony ?

Każdy kierowca widział na pewno samochody, których reflektory dają bardzo silne, lekko niebieskawe światło. Najczęściej spotyka się je w niemieckich autach klasy średniej i wyższej, jednak ostatnio coraz częściej można je spotkać w samochodach niższych klas. Wyjaśnię poniżej, na czym polega istota takich rozwiązań. W standardowych reflektorach mijania źródłem światła jest żarówka (czyli wynalazek z przed ponad 100 lat).

Wprawdzie nowoczesne żarówki halogenowe są bardzo wydajne, jednak ciągle ich sprawność jest niewielka, gdyż większość energii dostarczonej żarówce zamieniana jest w ciepło, a tylko niewielki procent w światło. Poza tym żarówki z czasem ulegają zużyciu, co dodatkowo powoduje osłabienie światła. W końcu żarówka się przepala i trzeba ją wymienić.

W reflektorach xenonowych nie ma żarówki, źródłem światła jest palnik wyładowczy. Jest to bańka szklana, zaopatrzona w dwie elektrody i wypełniona gazem szlachetnym - ksenonem (stąd nazwa). Po przyłożeniu napięcia do elektrod powstaje między nimi łuk elektryczny (czyli strumień plazmy w zjonizowanym gazie) o bardzo silnym świetle i białej barwie. Większość świateł samochodowych i lamp ulicznych daje barwę zbliżoną do żółtej, więc światło xenonowe wydaje się niebieskie lub fioletowe. W rzeczywistości jest ono białe, podobne do światła dziennego. Natężenie jest trzykrotnie większe niż z żarówki halogenowej (H4 - mijania), przy czym pobór prądu jest o 1/3 mniejszy.

Jednak nie wystarczy po prostu zmienić żarówki na palnik xenonowy. Aby rozpalić łuk potrzebne jest napięcie rzędu kilkunastu tysięcy volt, potem, aby go podtrzymać potrzebny jest prąd zmienny o napięciu ok. 85V. Do tego celu stosuje się tzw. przetwornice - są to skomplikowane urządzenia elektroniczne, zasilane z instalacji elektrycznej samochodu, które wytwarzają odpowiednie napięcia. Do jednego palnika zamontowana jest jedna przetwornica. Główne firmy produkujące przetwornice to Hella, Bosch, Philips i Valeo. Najczęściej stosuje się jedynie xenonowe światła mijania, długie mają żarówkę halogenową.

Co mówią przepisy ?

Jeżeli auto fabrycznie montowane ma reflektory xenonowe, to aby przejść proces homologacji powinno być wyposażone w wysokociśnieniowe spryskiwacze lub wycieraczki, i posiadać system samopoziomowania. Dotyczy to jednak homologacji, czyli zatwierdzenia do sprzedaży nowego samochodu. W przypadku przeróbek przepisy nie mówią nic na temat specjalnych wymagań co do lamp xenonowych.

Obowiązujące "Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 w sprawie zakresu i sposobu kontroli technicznej pojazdów " o reflektorach mówi jedynie o ich ilości, barwie światła, rozmieszczeniu, sposobie przełączania, widocznej granicy światła-cienia, ustawieniu świateł, i sile świecenia. Nie ma tam rozróżnienia na światła zwykłe i wyładowcze, nie ma też mowy o samopoziomowaniu i oczyszczaniu reflrktora. Wynika z tego, że dodatkowe systemy nie są wymagane (ale oczywiście możliwe do zainstalowania).

O ile system czyszczenia jest dosyć łatwy do zrealizowania i raczej potrzebny (brud zbierając się na szybach reflektorów ogranicza strumień światła i rozprasza go, powodując oślepianie innych), to system samopoziomowania jest bardzo drogi i trudny do zrealizowania. Większość samochodów wyposażonych jest w elektryczny korektor ustawienia świateł w kabinie kierowcy, więc mając świadomość posiadania bardzo silnych świateł, dobrze jest korygować ustawienie w przypadku obciążenia tyłu.

W praktyce reflektory soczewkowe przerobione na xenonowe zewnętrznie, niemożliwe są do odróżnienia od fabrycznych xenonów. Dobrze ustawione nie będą oślepiały!

Przeróbka lamp ?

Najczęściej przerabia się tylko światła mijania, długie pozostawiając z klasyczną żarówką halogenową, jednocześnie przerabiając oryginalną instalację tak, aby xenonowe światła mijania nie gasły po włączeniu drogowych (jeżeli nie jest tak oryginalnie). Możliwa jest oczywiście przeróbka również świateł drogowych (a nawet przeciwmgielnych) ale jest to raczej nieuzasadnione ekonomicznie.

Są oczywiście możliwe przeróbki tylko świateł drogowych lub przeciwmgielnych w przypadku, jeżeli ktoś nie chce ingerować w główne reflektory. Do samochodów sportowych lub terenowych możliwy jest montaż dodatkowych xenonowych reflektorów dalekosiężnych.

Oto kilka informacji o rodzajach reflektorów stosowanych najczęściej w samochodach. Teoretycznie możliwa jest przeróbka każdego rodzaju, ale najlepsze efekty uzyskuje się w przypadku reflektorów soczewkowych. Efekt przeróbki jest wtedy identyczny z oryginalnymi xenonami sprzedawanymi za dopłatą w fabrycznych samochodach.

Rodzaje reflektorów ?

Występują dwa podstawowe rodzaje reflektorów: tradycyjne paraboliczne i projektory soczewkowe. Dawniej jedynym sposobem na poprawne ukształtowanie wiązki światła było zastosowanie klosza z odpowiednio ukształtowaną mozaiką pryzmatów. Ostatnio dzięki zastosowaniu komputerowego projektowania odbłyśnika można było zrezygnować z mozaiki i zastosować gładką szybę. Bardzo wydajne są projektory soczewkowe, które składają się z parabolicznego odbłyśnika, przesłony formującej strumień światła i soczewki skupiającej. Projektory dają silnie skupioną wiązkę światła o wyraźnej granicy światło-cień.

W większości nowych samochodów stosuje się projektory bi-xenonowe. Pojedynczy projektor (soczewka) spełnia funkcję reflektora mijania, a po włączeniu świateł drogowych elektromagnes przesuwa specjalną przesłonę, odsłaniając część promienia zasłoniętą normalnie dla świateł mijania. Coraz częściej też występują reflektory z funkcją Dynamic - doświetlania zakrętów !

AKTUALNA NOWOŚĆ NA RYNKU OŚWIETLENIE LED